Klasik bir Defender’ı İstanbul trafiğinde kullanmış herkes bilir: araca aşık olursunuz ama sol bacağınız aynı fikirde olmaz. Debriyaj ağır, vites kolu net bir el ister, Barbaros Bulvarı’nda yarım saat dur kalk yaptıktan sonra o romantizm biraz söner.
Bu yüzden özel bir Defender projesini konuşurken en sık gelen sorulardan biri şu oluyor: “Bu araç otomatik olabilir mi?” Olabilir. Asıl soru, sizin için doğru tercih olup olmadığı. Bu yazıda bunu anlatmaya çalıştık.
Fabrikadan otomatik Defender çıktı mı?
Neredeyse hiç. Klasik Defender’ların büyük çoğunluğu fabrikadan manuel şanzımanla çıktı. Bilinen istisna, 1997’de Kuzey Amerika pazarı için yapılan V8’li Defender 90; bu araç ZF’nin dört ileri otomatik şanzımanıyla sipariş edilebiliyordu. Range Rover Classic’te ise durum farklı: Land Rover aynı V8’i yıllarca ZF otomatiklerle birlikte kullandı.
Bunun önemi şu: otomatik bir Defender havada bir deney değil. Motor ve şanzıman eşleşmesini Land Rover zaten kendi araçlarında denemiş, oturtmuş. İyi bir dönüşüm büyük ölçüde o birikimden yararlanır.
Hangi şanzımanlar kullanılıyor?
Bu konuda iki isim sürekli karşınıza çıkar: ZF 4HP22 ve 4HP24.
4HP22 işin aslı. Dört ileri, kendini kanıtlamış bir şanzıman ve şehirde, yolda normal kullanılan bir V8 Defender için fazlasıyla yeterli. 4HP24 ise daha sonra gelen, daha güçlü versiyonu; büyük V8’li Range Rover’larda kullanıldı. Motor daha fazla tork verecek şekilde yapılıyorsa, araç römork çekecek ya da ağır işte kullanılacaksa genelde bu tarafa yöneliyoruz.
Bir üçüncü yol daha var. LS3 V8 takılan projelerde motor çoğunlukla modern altı ileri bir otomatikle birlikte gelir. O bambaşka bir proje, onu klasik V8 Defender restomod yazımızda anlattık.
Dönüşüm aslında neleri kapsıyor?
Kâğıt üstünde “şanzımanı değiştiriyoruz” demek kolay. İşin gerçeği, Land Rover Defender otomatik vites dönüşümü aracın epey bir kısmına dokunuyor:
- Şanzımanın hem motora hem de Defender’ın transfer kutusuna düzgün oturması gerekiyor. Doğru adaptör parçaları ve takozlar şart.
- Kardan milleri çoğu zaman yeni ölçülere göre değişiyor.
- Otomatik şanzıman ısı üretir. Kendine ait bir yağ soğutucusu ve hatları olmalı, arazide zarar görmeyecek bir yerden geçirilmeli. Ege’nin ağustos sıcağında bunun önemi daha iyi anlaşılıyor.
- Vites seçici, kablolama ve marş emniyeti öyle bağlanmalı ki araç sadece P ya da N konumunda çalışsın.
- Vites kolunun elinizin doğal olarak düştüğü yerde durması için taban ve tünel kısmında da genelde iş çıkıyor.
İyi yapıldığında bunların hiçbirini araca bindiğinizde fark etmezsiniz. Kötü yapıldığında ise her sürüşte fark edersiniz: tuhaf açıyla duran bir vites kolu, bir yere sürten soğutma hattı, tek bir bağlantı yanlış diye çalışmayan bir araç.
Ne kazanırsınız, neden vazgeçersiniz?
Kazancı ilk sabah anlarsınız. Debriyaj yok, trafikte çok daha az yorgunluk, belki eşinizin de “tamam, ben de kullanırım” dediği bir araç. Özellikle V8 ile otomatik çok iyi anlaşır. Motor rahat çeker, araç daha sakin ve dengeli hissettirir.
Dürüst olalım, eksileri de var. Yakıt tüketimi bir miktar artar. Dik bir inişte manuelin verdiği motor freninin bir kısmını kaybedersiniz, gerçi düşük vites (low range) burada çok yardımcı olur. Dört ileri eski bir otomatik de otoyolda hiçbir zaman modern bir araç gibi hissettirmez. Vitesi kendiniz atmanın o mekanik hissini seviyorsanız manuelde kalın. Bunu tercih eden çok kişi var, biz de gayet iyi anlıyoruz.
Kararı en başta verin
Bu konuda tek bir tavsiye vereceksek o da şu: kararı erken verin. Özel bir projede şanzıman seçimi motor seçimiyle, tabanla, kablolamayla ve soğutmayla birlikte düşünülüyor. Araç zaten sökülmüşken ve proje daha planlanırken bu kararı vermek, boya ve döşeme bittikten sonra fikir değiştirmekten çok daha temiz bir iş.
O yüzden bir müşteriyle proje planlarken şanzıman konusunu hep motor konusuyla yan yana konuşuyoruz. Henüz okumadıysanız Defender motor rehberimiz bu yazının iyi bir tamamlayıcısı.
Sizinki otomatik mi olmalı?
Araç şehirde yaşayacaksa, haftanın çoğu günü kullanılacaksa ya da debriyaj istemeyen biriyle paylaşılacaksa, otomatik genelde doğru cevap. Hafta sonları her vites geçişini hissetmek için kullanacağınız bir araçsa manuel kalsın. İkisi de yanlış değil.
Yaptığımız Defender’lardan bazılarını Defender sayfamızda görebilirsiniz. Kendi projenizi düşünmeye başladıysanız bize yazın, hiçbir parça sipariş edilmeden önce her şeyi birlikte konuşalım.